3. Onze regio

Van regie naar programma: een nieuwe structuur voor meer slagkracht 

Een van de belangrijkste stappen in 2025 was het ontwikkelen van een DNA-programmastructuur. Na de fase van verkenning en regie zetten we een volgende stap: vanaf januari 2026 werken we met vier programmatische coalities die zorgen voor meer focus, verbinding en slagkracht in alles wat we samen doen. Door deze gezamenlijke manier van werken zetten we de energie die er al is om in concrete stappen. Deze manier van werken past bij de volwassener wordende samenwerking en bij onze ambitie om de positionering van het mbo in de regio centraal te stellen. Ons motto daarbij is: 'Samen, tenzij...'. DNA als eerste check en niet als laatste vraag. 

De vier programmacoalities zijn gericht op verschillende aspecten van ons onderwijs van de toekomst: 

• Onderwijs & Flexibilisering: uitdagend, relevant, nabij en contextrijk onderwijs voor onze studenten met flexibele leerroutes die aansluiten bij hun behoefte. 
• Opleidingsportfolio & Campussen: een sterk en relevant opleidingsportfolio dat breed toegankelijk is, met samenwerking in campus-ecosystemen voor innovatieve en eigentijdse leeromgevingen. 
• Bedrijfsvoering: een geïntegreerde bedrijfsvoering, die in 2030 zoveel mogelijk als één geheel opereert en optimaal inspeelt op onderwijsontwikkelingen. 
• Transformatie: blijvend innoveren, onderzoeken en kennisdelen voor wendbaar, modern en eigentijds beroepsonderwijs. 

Elke coalitie heeft één of twee leden van de colleges van bestuur als opdrachtgever, een programmadirecteur als opdrachtnemer en een evenwichtige vertegenwoordiging vanuit de drie organisaties van inhoudsdeskundigen en lijnverantwoordelijken. Naast de vier coalities valt ook DNA Next binnen de programmastructuur. Daarnaast is een Programma Support Organisatie (PSO) ingericht die de coalities ondersteunt en de onderlinge samenhang bewaakt. 

In 2025 is de DNA Visie op Leren afgerond. Deze visie vormt samen met de DNA ambition paper en de innovatiestrategie het inhoudelijk kader voor de DNA Samenwerking. Het uitdragen en verankeren van de Visie op Leren is een belangrijke taak voor de nieuwe programmastructuur en biedt een gezamenlijk kompas voor het onderwijs dat we samen willen maken. 

Naast de interne ontwikkelingen hebben we in 2025 de volgende concrete resultaten bereikt:  

De samenwerking rondom Zorg & Welzijn in Assen is in 2025 geformaliseerd met de ondertekening van de samenwerkingsovereenkomst. Deze samenwerking, die zich de afgelopen jaren verstevigd heeft, is nu bestuurlijk en juridisch verankerd voor de komende drie schooljaren.

Een belangrijke nieuwe ontwikkeling is de bestuurlijke opdracht voor MBO Techniek Noord. Alfa-college en Noorderpoort hebben de handen ineengeslagen om samen met partners en het werkveld te werken aan een gezamenlijke ambitie voor het techniekonderwijs. In deze opdracht bepalen zij de scope van MBO Techniek en maken zij een voorstel over hoe de techniekopleidingen in de provincie optimaal kunnen worden gepositioneerd. Ook DCTerra wordt hierin betrokken. 

Een strategische mijlpaal was de ondertekening van de samenwerkingsovereenkomst met het UMCG op 6 oktober. Het UMCG is als topklinisch ziekenhuis, kennisinstelling én grootste werkgever van Noord-Nederland een strategisch relevante partner. De DNA Samenwerking, met haar krachtige positionering als LLO-collectief en opleidingspartner voor het beroepsonderwijs, levert toegevoegde waarde aan de personele uitdagingen en transitieopgaven in de regio. De samenwerking richt zich op vier concrete domeinen: Leven Lang Ontwikkelen en strategische personeelsplanning, beroepspraktijkvorming en instroombevordering mbo, duurzame zorg en gezondheid (inclusief preventie en leefstijl), en digitalisering en innovatie in zorgonderwijs. DNA Next is in deze overeenkomst benoemd als preferent partner voor de LLO-ontwikkel- en uitvoeringsagenda van het UMCG.

Samenwerking op bedrijfsvoering draagt bij aan het realiseren van de strategische ambities door ondersteunend, adviserend en initiërend op te treden. De bestuurlijke opdracht richt zich gefaseerd op verbeteren, vernieuwen en uiteindelijk transformeren. Een eerste concrete stap is het ontwikkelen van een uniforme P&C-cyclus.

Een belangrijke ontwikkeling in 2025 was de toekenning van aanvullende bekostiging vanuit de Regeling aanvullende middelen studentendaling mbo 2025-2027. Samen met Menso Alting en SVO hebben DCTerra, Noorderpoort en Alfa-college een gezamenlijk plan ingediend voor de arbeidsmarktregio's Drenthe en Groningen. Met de toegekende middelen (€18.750.000 voor de periode 2025-2027) investeren we in het behoud van toegankelijk, bereikbaar en toekomstbestendig mbo-onderwijs in onze krimpregio. 

Het krimpplan richt zich op drie transitiemaatregelen die direct aansluiten bij de DNA-strategie: het versnellen van de ontwikkeling van een gezamenlijk opleidingsportfolio, het flexibiliseren van het onderwijs en het voorbereiden van samenwerking in campus-ecosystemen. In 2025 zijn we gestart met de uitvoering van dit plan. Voor het opleidingsportfolio is fase 1 van de portfolioopdracht afgerond, waarbij concrete portfolio-interventies zijn uitgevoerd en scenario's zijn ontwikkeld voor verschillende clusters van opleidingen. Tegelijkertijd is gewerkt aan de ontwikkeling van een afwegingskader voor toekomstige portfoliobeslissingen. 

Op het gebied van flexibilisering zijn de gezamenlijke principes en standaarden ontwikkeld die de basis vormen voor de toekomstige invoering van flexibele leereenheden. Voor de campus-ecosystemen is in 2025 het DNA Strategisch Huisvestingskader vastgesteld, dat inzicht biedt in de huidige vastgoedportefeuille en de basis vormt voor de verdere ontwikkeling van scenario's voor campus-ecosystemen, waarbij bijzondere aandacht uitgaat naar de ontwikkeling van GreenWise Campus Emmen.

Het Rijnland Instituut richt zich op internationale samenwerking in onderwijs en arbeidsmarktontwikkeling, met als doel de uitwisseling en inzetbaarheid van studenten en werkenden in de Nederlands‑Duitse grensregio te vergroten. In 2025 lag de focus op het verder ontwikkelen en concretiseren van internationale leertrajecten en het versterken van grensoverschrijdende samenwerking tussen onderwijsinstellingen en arbeidsmarktpartners. 

Het Alfa-college participeert in verschillende regionale en landelijke samenwerkingsverbanden. Een aantal daarvan heeft de status van verbonden rechtspersoon vanwege het bestuurlijke en/of financiële belang van het Alfa-college. In 2025 was het Alfa-college verbonden met de volgende rechtspersonen: 

DCTerra, Noorderpoort en Alfa-college hebben de ambitie om in 2027 samen te werken als één onderwijsaanbieder. Deze samenwerking is vastgelegd in een strategisch kader en samenwerkingsovereenkomst. In 2025 is verder gewerkt aan de operationalisering van deze samenwerking binnen de verschillende domeinen (onderwijs, bedrijfsvoering en governance). 

Deze commanditaire vennootschap verzorgt het beheer en de exploitatie van het Lokaal Opleidingen Centrum (LOC+) in Hardenberg. Het Alfa-college heeft hierin een belang van 37%. Met de Raad van Toezicht is afgesproken dat de auditcommissie de jaarstukken van LOC+ ter informatie ontvangt. 

In deze coöperatie werken onderwijsinstellingen in Groningen, Drenthe en Noord-Overijssel samen op het terrein van zorg- en welzijnsopleidingen. ZON staat voor energie, duurzaamheid en netwerken binnen Zorg, Welzijn en Onderwijs. Het doel is te komen tot een samenhangend opleidingenstelsel voor de gezondheidszorg. 

Het Alfa-college is lid van deze coöperatie, waarvan uitsluitend leden van de MBO Raad deel kunnen uitmaken. De coöperatie beheert voorzieningen voor vroegtijdig aanmelden en centraal aanmelden. De leden besluiten gezamenlijk over uitbreiding van deze voorzieningen. 

Deze stichting, opgericht door Noorderpoort en Alfa-college, fungeert als centrale toegangspoort voor onderwijs, zorgorganisaties, cliënten, mantelzorgers en studenten op het gebied van zorgtechnologie. Binnen de TZA worden innovatieve toepassingen ontwikkeld, getest en toegepast. De TZA is tevens een platform voor opleiding, kennisdeling en praktijkgericht onderzoek.

Het Alfa-college is daarnaast lid van de TZA Drenthe (vereniging) en de TZA IJssel-Vecht (vereniging).

In 2025 hebben we onderzoek sterker ingebed in ons onderwijs. Steeds meer studenten, docenten en partners zien onderzoek als een manier om onderwijs te verbeteren, aan te sluiten op de beroepspraktijk en mee te denken over regionale vraagstukken. Belangrijke thema’s zijn energie, gezondheidszorg, technologie, vitaliteit en digitalisering.

Een duidelijke koers naar praktijkgericht onderzoek 

In 2025 hebben we een nieuwe visie op praktijkgericht onderzoek vastgesteld. Deze visie zet helder neer dat onderzoek in het mbo altijd verbonden is met de praktijk. Onderzoek staat niet los van het onderwijs, maar maakt er een vanzelfsprekend onderdeel van uit. 

Samen leren en onderzoeken in de praktijk 

Praktijkgericht onderzoek begint steeds vaker bij actuele vragen uit het werkveld of de samenleving. De uitkomsten gebruiken we direct om het onderwijs te verbeteren. Studenten spelen hierin een actieve rol. Ze leren kritisch denken, analyseren en reflecteren door mee te doen als co‑onderzoeker. 

Practoraten begeleiden leergemeenschappen waarin studenten, docenten en partners samenwerken aan concrete vraagstukken. Dit zorgt voor een sterke verbinding tussen onderzoek, onderwijs en praktijk. 

Een goed onderzoek start met een duidelijke probleemstelling. Het scherp formuleren daarvan vraagt om onderzoekende vaardigheden van studenten en docenten.

We zien dat teams verschillend invulling geven aan onderzoek en leergemeenschappen. Dit vraagt om verdere professionalisering, betere afstemming en gerichte ondersteuning.

Onderzoek dat bijdraagt aan vernieuwing 

Het Alfa-college had in 2025 drie practoraten:

• Vitaliteit
• Zorg & Technologie
• Energie 

De lectoraatsperiode Ondernemen in Verandering is verlengd. Hierin werkt het Alfa-college samen met Noorderpoort en de Hanze. 

In 2025 hebben we gewerkt aan een stevigere plek van de practoraten in onze regionale samenwerking, zoals binnen de DNA‑coalitie met DCTerra en Noorderpoort. Tegelijk blijven we inzetten op betere interne samenwerking en het actief benutten van onderzoeksresultaten binnen het hele Alfa-college.

Samenwerking is een belangrijk onderdeel van wie wij zijn. Met studenten, medewerkers, ouders, bedrijven, instellingen, alumni en scholen in het voortgezet onderwijs en hbo zetten we ons in voor het talent van iedere student en voor een sterke regio. 

We betrekken onze stakeholders actief bij de ontwikkeling, uitvoering en evaluatie van ons strategisch beleid. Dit doen we onder meer bij:

• het ontwikkelen van opleidingen; 
• de examenorganisatie;
• de medezeggenschap; 
• evaluatie- en feedbackbijeenkomsten;
• samenwerking in regionale ecosystemen, zoals campusontwikkelingen. 

Door deze brede betrokkenheid werken we samen aan relevant en toekomstgericht onderwijs. 

We hebben onze belangrijkste stakeholders in kaart gebracht. Dit helpt ons om hen op een passende en effectieve manier te betrekken bij beleidsontwikkeling en uitvoering. 

We organiseren regelmatig inspirerende bijeenkomsten en themasessies voor onze stakeholders, zowel instellingsbreed als op locatieniveau. Deze momenten bieden ruimte om kennis te delen, inzichten op te halen en ideeën verder te brengen. 

Enkele hoogtepunten van het afgelopen jaar waren:  

• 13 januari minister van Onderwijs Eppo Bruins bezoekt de nieuwe opleiding technicus hout en restauratie op de locatie Admiraal de Ruyterlaan 
• 24 januari fractievoorzitter D66 Rob Jetten bezoekt de Energiehub050 in Groningen 
• 26 maart opening Expertisecentrum Cultuurrijk Opleiden in hotel Flonk 
• 13 september opening Bouwhub in Groningen 
• 9 oktober Planet Proof festival over duurzaamheid voor studenten met samenwerkende partijen in Hoogeveen 
• 18 november Werkveldconferentie Zorg samen met leerbedrijven op locatie Kluiverboom 

In 2025 hebben we, samen met onze DNA-partners, belangrijke stappen gezet in de ontwikkeling van campussen. Voor ons zijn campussen geen gebouwen, maar plekken waar studenten, medewerkers, bedrijven, overheid en kennisinstellingen samen leren, werken en innoveren. Zo dragen we bij aan toekomstgericht onderwijs, regionale innovatie en brede welvaart. 

Binnen het Masterplan Campussen is de koers aangescherpt. Samenwerkingen zijn verdiept en verschillende campusinitiatieven zijn doorontwikkeld van idee naar uitvoering. Daarmee versterken we onze rol als mbo-instelling die vakmanschap verbindt aan innovatie en maatschappelijke vraagstukken.

Leren in de praktijk van energie, techniek en circulariteit 

De TEC Campus heeft in 2025 een sterke versnelling doorgemaakt. Met het vastgestelde Plan van Aanpak ligt er een duidelijk kader voor een regionale campus rondom techniek, energie en circulariteit. De Suikerzijde in Groningen is aangewezen als beoogde locatie voor de campus, met EnergieHub050 als eerste operationele onderdeel. De inpassing van andere hubs, zoals de Bouwhub, Textielhub en Voedselhub, binnen de TEC Campus wordt momenteel verkend. 

Voor het Alfa-college betekent dit dat studenten en werkenden steeds vaker leren in echte praktijksituaties. De realisatie van fysieke campus is inmiddels opgestart, maar in opmaat naar de opening biedt de TEC Campus hybride leeromgevingen, innovatieprojecten en een groeiend aanbod voor Leven Lang Ontwikkelen. In 2025 is geïnvesteerd in samenwerking, organisatie en financiering, waardoor de campus stevig is verankerd in de regionale innovatiekracht. 

Samen werken aan gezondheid, inzetbaarheid en welzijn 

De Vitaliteitscampus heeft in 2025 mooie resultaten geboekt op het snijvlak van onderwijs, gezondheid en innovatie. Vitaliteit is stevig verankerd in het onderwijs en vormt de basis voor projecten, leergemeenschappen en samenwerking met een groot netwerk van meer dan 80 organisaties.  

De campus heeft een stevig plek veroverd in het regionale gezondheidsecosysteem. De campus heeft een stevig plek veroverd in het regionale gezondheidsecosysteem, een netwerk dat bijdraagt aan een betere aansluiting tussen onderwijs en arbeidsmarkt en aan regionale opgaven rond gezondheid en welzijn. In 2025 lag de focus op het verduurzamen van het programma. Samen met DNA-partners, de gemeente Groningen en regionale netwerken is een plan opgesteld voor de volgende fase. Hiermee versterken we de plek van vitaliteit binnen het Alfa-college en in de regio. 

Een nieuwe plek voor digitale innovatie 

De Niemeyer Campus ontwikkelt zich tot een stedelijke hotspot voor digitale transformatie. Op dit nieuwe terrein werken bedrijven, culturele partners en onderwijsinstellingen samen aan vraagstukken rond digitalisering, AI en cybersecurity. 

Voor het Alfa-college ligt de nadruk op innovatieve, contextrijke leeromgevingen voor studenten uit onze creatieve en ICT-opleidingen. In 2025 is gestart met de verkenning van de conceptuele inrichting van de campus. De kerngroep van directeur, opleidingsmanagers, innovatiemanager en kwartiermaker werkt aan de positionering en het programma. Met initiatieven zoals de AI-Fabriek ontstaan al zichtbare kansen om onderwijs, innovatie en ondernemerschap te verbinden. 

Toekomstgericht veiligheidsonderwijs in samenwerking met het werkveld 

Binnen het cluster Veiligheid werken we met Noorderpoort en DCTerra aan toegankelijk en praktijkgericht veiligheidsonderwijs. De maatschappelijke aandacht voor veiligheid vraagt om opleidingen die aansluiten op de praktijk en ruimte bieden voor innovatie en Leven Lang Ontwikkelen. 

Dit jaar is bestuurlijk groen licht gegeven om de samenwerking verder uit te werken. Daarmee zijn we nu een volgende fase ingegaan waarin we de samenwerking verder concretiseren en verdiepen. Dit is een eerste concrete stap naar een regionaal veiligheidsecosysteem waar onderwijs en werkveld structureel samenwerken. 

Huisvesting als motor voor samenwerking en vernieuwing 

Binnen de DNA-samenwerking zien we huisvesting als strategisch middel om onderwijsvernieuwing en campusontwikkeling te ondersteunen. In 2025 is het DNA-strategisch kader huisvesting vastgesteld. Dit geeft richting aan gezamenlijke keuzes over ruimte, faciliteiten en vastgoed. 

Op basis hiervan worden drie geharmoniseerde Strategische Huisvestingsplannen uitgewerkt, met één overkoepelend DNA-kader. Hiermee koppelen we regionale opgaven, campusontwikkeling, portfoliokeuzes en flexibilisering aan concrete huisvestingskeuzes. 

Voor het Alfa-college betekent dit dat fysieke campussen en faciliteiten voortaan expliciet bijdragen aan contextrijke leeromgevingen waar onderwijs, bedrijfsleven, overheid en kennispartners structureel samenwerken. 

Samen werken we aan kansengelijkheid voor alle studenten 

Een stevige basis voor cultuurrijk opleiden 

In 2025 heeft het Expertisepunt Cultuurrijk Opleiden grote stappen gezet om kansengelijkheid zichtbaar en concreet te maken binnen het onderwijs. Het jaar stond in het teken van fundamenten leggen: herkenbaarheid vergroten, expertise bundelen en praktische aanpakken ontwikkelen waarmee teams inclusiever onderwijs kunnen bieden. 

Op 26 maart 2025 is het Expertisepunt officieel geopend. Ruim 350 bezoekers waren aanwezig, wat de brede urgentie van cultuurrijk opleiden benadrukte. De opening markeerde een duidelijke boodschap: kansengelijkheid vraagt om gezamenlijke verantwoordelijkheid en onderwijs dat aansluit op verschillende taalroutes, leefwerelden en startposities. 

In 2025 organiseerden we twee edities van de themareeks Over Grenzen Heen Kijken, beide met circa 200 deelnemers. Deze bijeenkomsten boden studenten, docenten en andere professionals ruimte om samen te leren over cultuur, perspectief en inclusie. Tijdens de eerste editie schetste Iris de Graaf een helder beeld van de actuele geopolitieke dynamiek rondom Rusland. In de tweede bijeenkomst nam Jelle Brandt Corstius ons mee in de Oekraïense cultuur en het dagelijks leven daar nu. De themareeks groeide afgelopen jaar uit tot een herkenbaar en gewaardeerd platform voor professionele ontwikkeling. 

Het project van ISK naar mbo kreeg in 2025 veel aandacht. Tien Nt2‑experts werkten aan kennisontwikkeling, professionalisering en begeleiding van teams. De aanpak is gepositioneerd binnen DNA, met het doel om deze structureel te verankeren. 

Daarnaast startte in schooljaar 2025–2026 een interne Nt2‑opleiding met 24 docenten van de DNA‑scholen. Ook richtten we het DNA Nt2‑taalcafé op: een laagdrempelige plek waar taalontwikkeling, ontmoeting en vertrouwen samenkomen. 

Binnen het project KanS werkte het Expertisepunt samen met de regionale partners Werk in Zicht en Arbeidsmarktregio Drenthe Werkt!. Onze Interculturele Coaches Onderwijsassistent begeleidden jonge statushouders richting onderwijs en werk. 

In 2025 is gestart met het schrijven van twee publicaties voor onderwijsprofessionals (verschijnen in maart 2026) en met de ontwikkeling van leermaterialen voor studenten. Deze materialen worden vanaf 2026 getest binnen opleidingen en daarna breed ingezet binnen DNA. 

In 2026 bouwen we verder op de stevige basis uit 2025. De focus ligt op:

• verdiepen van de aanpak binnen DNA;
• het testen en versterken van leermaterialen;
• verdere ontwikkeling van expertise rond NT2, doorstroom en begeleiding van meertalige studenten. 

Zo groeit het Expertisepunt uit tot een vaste kennis- en ontmoetingsplek die teams ondersteunt én concreet bijdraagt aan kansengelijkheid in het mbo. Samen openen we perspectieven en versterken we gelijke kansen.

Samen vergroten we kansen voor volwassenen in stad en regio 

Sterkere dienstverlening door intensieve samenwerking

In 2025 heeft de samenwerking tussen het Alfa-college en Noorderpoort binnen Educatie Groningen zichtbaar effect gehad. Door expertise, capaciteit en netwerken te bundelen, hebben we onze dienstverlening uitgebreid en meer cursisten bereikt. 

We begeleiden inmiddels 1.520 cursisten binnen Educatie Groningen. Daarnaast ondersteunen we dankzij aanvullende financiering 514 Oekraïense cursisten in stad en regio.

Samen werken aan basisvaardigheden 

In maart 2025 zijn we gestart met de voorbereidingen voor de certificering van de Taalhuizen in Groningen, Noordenveld, Westerkwartier en Eemsdelta. Taalhuiscoördinatoren, gemeenten en Biblionet Groningen hebben intensief samengewerkt aan dit traject. Tijdens de audit in november is een positief beeld bevestigd. De certificering geeft een impuls aan de regionale aanpak van basisvaardigheden.

Regionale samenwerking voor volwasseneneducatie 

In juli 2025 is de PPS Educatie in de Arbeidsmarktregio Drenthe officieel ondertekend door wethouders en bestuurders DCTerra en Alfa-college en de gemeentes Emmen, Coevorden, Hoogeveen, Midden-Drenthe, De Wolden en Borger-Odoorn. Deze samenwerking versterkt de inzet op basisvaardigheden en volwasseneneducatie en vormt een stevige basis voor verdere uitbreiding in 2026 en daarna.

Leren naar een volgende stap 

Binnen de Onderwijsroute mbo begeleidden we in 2025 gemiddeld acht groepen, goed voor 125 deelnemers. Een belangrijke mijlpaal was de diplomaverlening van de HBO-route. Hierdoor kunnen we vanaf 2026 een formele vervolgroute op hoger onderwijsniveau aanbieden. 

Kansen voor werkenden en werkzoekenden 

Het Alfa-college nam in 2025 in alle betrokken arbeidsmarktregio’s deel aan subsidieaanvragen voor het LLO-collectief. We richten ons hierbij op volwassenen met lage basisvaardigheden, zowel werkenden als werkzoekenden. De uitslagen van de aanvragen worden verwacht in januari 2026. 

Samen sterker in Zuid‑Oost Drenthe en Hardenberg 

De Regio Deal-aanvraag Basisvaardigheden is in 2025 toegekend. Samen met DCTerra ontwikkelen we leertrajecten voor volwassenen met beperkte taal-, reken- en digitale vaardigheden. 

Samen werken aan stevige inburgeringstrajecten 

In samenwerking met DCTerra hebben we in 2025 gewerkt aan de inrichting van de B1‑ en Z‑route voor de zes gemeenten in de Arbeidsmarktregio Drenthe. Vanaf 1 januari 2026 starten we met de uitvoering van deze trajecten voor statushouders.